Thời Báo Vietnamese Newspaper

Bưu chính, thư tín và tội phạm

Huy Lâm

Mặc dù nay với kỹ thuật tân tiến người ta không còn cần tới dịch vụ bưu chính nhiều như trước kia nữa nhưng nó vẫn đóng một vai trò quan trọng trong xã hội. Và cũng giống như nhiều thứ tiện nghi mà người ta cho là không thể thiếu trong cuộc sống thời hiện đại, từ chiếc lò vi ba (microwave) đến thiết bị định vị toàn cầu (GPS), Sở Bưu điện Hoa Kỳ được lập ra là do nhu cầu của quân đội. Được thành lập vào năm 1775 với tổng giám đốc đầu tiên là ông Benjamin Franklin; ngoài nhiệm vụ chính là vận chuyển thư tín, nó còn làm công việc chuyển giao tin tức tình báo và mệnh lệnh giữa quốc hội và các lực lượng quân đội nơi tiền tuyến thời đó. Ở những nơi khác trên thế giới, dịch vụ bưu chính xuất hiện khá sớm, như hệ thống bưu chính của đế quốc La Mã, là một trong những hệ thống bưu chính đầu tiên trong lịch sử của loài người. Được thành lập dưới thời của hoàng đế Augustus, thời đó người ta dùng ngựa và đặt trạm xá dọc trên những con đường nối từ thành phố này đến thành phố khác để làm thế nào cho việc vận chuyển hàng hoá và thư tín được thông suốt.

Do đáp ứng đúng nhu cầu của người dân, dịch vụ bưu chính phát triển rất nhanh. Nhưng không lâu sau đó, các tay tội phạm nhận ra rằng hệ thống dịch vụ này cũng đã tạo cơ hội để cho chúng có thể lợi dụng khai thác. Nhờ vậy, tội phạm giờ đây không còn chỉ xảy ra trong phạm vi gần mà còn có thể đi tới những nơi rất xa; hơn nữa lại có thể ném đá giấu tay mà không ai biết. Biết được điều đó nên Bưu điện Hoàng gia Anh năm 1683 đã thành lập uỷ ban thẩm quyền về điều tra tội phạm liên quan đến bưu điện, rồi nhiều thập niên sau đến lượt Hoa Kỳ cũng đã thành lập Vụ Điều tra Bưu chính Hoa Kỳ (USPIS). Cả hai cơ quan này lúc đầu lo nhiệm vụ điều tra và chặn bắt những vụ phạm pháp truyền thống, như những vụ chặn cướp người đưa thư – mà vụ lớn nhất được nhiều người biết tới là vụ đánh cướp xe lửa chở thư năm 1963 – mà còn bảo đảm mọi người phải theo đúng luật lệ khi sử dụng hệ thống bưu chính. Chẳng hạn như ở Mỹ thời thế kỷ 19 cấm không được dùng hệ thống bưu chính để gửi dụng cụ ngừa thai hay phá thai. Hay như ở Anh, Bưu điện Hoàng gia đã chặn bắt ấn bản đầu tiên tiểu thuyết Ulysses của James Joyce vì bị xếp vào loại dâm thư.

Một trong những hình thức tội phạm đầu tiên lợi dụng hệ thống bưu chính là lừa đảo. Và một trong những vụ được thực hiện sớm nhất bởi Charles Ponzi, chủ mưu của vụ lừa đảo tiền đầu tư, và cái tên Ponzi sau này đã được dùng để gọi chung cho các vụ lừa đảo tiền bạc (Ponzi scam). Charles Ponzi đã lợi dụng sự chao đảo trong thị trường hối đoái, mua và bán loại phiếu tem thư quốc tế và hứa hẹn với những người đầu tư 50 phần trăm tiền lời chỉ trong vòng 45 ngày. Nghe vậy nên ai cũng ham và nhiều người đổ tiền vào đầu tư cho Ponzi. Ngay lúc đầu, các thanh tra bưu chính phải bó tay vì Ponzi thật sự trả tiền lời cho người đầu tư. Không có cáo buộc thì không có lý do gì để buộc tội tên lừa bịp. Nhưng dần dà vụ việc bị phanh phui và Ponzi đã phải vào tù nằm bóc lịch với tội danh là lợi dụng bưu chính để âm mưu lừa đảo tiền bạc của người khác.

Vỏ quít dày thì móng tay nhọn. Trong khi tội phạm bưu chính ngày càng trở nên tinh vi thì các thanh tra bưu chính cũng biết áp dụng nhiều thứ kỹ thuật mới hơn để phá án. Với phòng thí nghiệm riêng cùng những chuyên viên kỹ thuật hàng đầu, cơ quan điều tra bưu chính luôn đi đầu trong việc thí nghiệm và áp dụng môn khoa học pháp y, thẩm tra sự xác thực của các giấy tờ, tài liệu, truy tìm dấu vân tay, xác định các loại chất hoá học và chất xơ. Năm 1971, một tay bịp tên Clifford Irving đã gian lận để đánh cắp $750,000 từ một công ty xuất bản bằng cách nói dối rằng hắn đã liên lạc được với nhà tỷ phú Howard Hughes, lúc đó đang sống ẩn dật lánh xa tất cả mọi người, và đang viết một cuốn sách về đời tư của ông ta. Irving sau đó đã bị bắt nhờ các thanh tra bưu chính sau khi dùng phương pháp phân tích chữ viết trên những lá thư được cho là của Hughes để xác định đây là chữ viết giả của Irving.

Một vụ khác, không hẳn là tội phạm, nhưng khá ly kỳ. Đó là năm 1964, một lực sĩ người Úc tên Reg Spiers đã dùng hệ thống bưu điện quốc tế để tự gửi chính anh ta từ Anh Quốc về lại Úc trong một thùng gỗ để khỏi phải mua vé máy bay. Spiers đã thành công về được tới nhà nhưng bị khát khô người vì phải chờ quá lâu trên đường băng ở phi trường Mumbai, Ấn Độ. Một năm sau đó, một người đàn ông khác cũng bắt chước làm giống như Spiers nhưng xém chút nữa bị thiệt mạng khi đang trên đường đi.
Tuy nhiên, việc quốc tế hoá hệ thống bưu chính cũng đã bị lợi dụng để thực hiện những vụ tội ác đen tối hơn. Năm 1972, một nhóm khủng bố người Palestine có biệt hiệu là Tháng Chín Đen đã giết chết nhà ngoại giao Ami Sachori của Israel bằng một bom thư được gửi tới toà đại sứ Isarel ở London. Nhóm khủng bố này trở nên nổi tiếng thế giới với chiến thuật tấn công bằng bom thư, nhưng họ không phải là những người đầu tiên dùng lối tấn công bằng hệ thống bưu chính này. Năm 1911, Emily Davison, một phụ nữ người Anh trong nhóm tranh đấu đòi quyền đi bầu cho phụ nữ, đã bị tù hai năm với tội danh là đã để vào trong hộp thư bưu điện một cách trái phép một chất nguy hiểm có thể gây thương tích cho người khác. Emily Davison có thể được coi là người đầu tiên sử dụng bom thư vậy.

Nổi tiếng nhất về bom thư có lẽ phải dành cho tay cựu giáo sư đại học Theodore John Kaczynski, thường được biết tới với hỗn danh Unabomber, là người thù ghét kỹ thuật và nghĩ rằng một ngày nào đó kỹ thuật sẽ tiêu diệt nhân loại. Kaczynski thực hiện tội ác của hắn bằng cách chế tạo các bom thư trong một căn nhà gỗ trong cánh rừng hẻo lánh ở Lincohn, Montana. Kaczynski đã làm thiệt mạng ba người và gây thương vong cho nhiều người khác cũng như tạo nỗi lo sợ trong dân chúng trong suốt thời gian gần hai thập niên từ 1978 đến 1995, bằng một loạt bom thư được gửi tới chủ yếu là các trường đại học. Kaczynski bị bắt do chính người em trai tố giác vì nghi ngờ về những hành vi bí ẩn và kỳ lạ của anh mình.

Vụ bom thư gần đây nhất xảy ra vào Tháng 3 vừa qua do một người đàn ông còn rất trẻ nhưng mang trong lòng một nỗi thù hận vô duyên cớ đã gieo rắc kinh hoàng trong dân chúng trong suốt một tuần lễ qua đường bưu chính. Thực hiện một loạt bom thư gửi tới một số địa chỉ trong và ngoài phạm vi thành phố Austin, Texas, Mark Anthony Condit, tên người đàn ông, cuối cùng đã bị truy ra tung tích do các điều tra viên xác định được các chất liệu thông thường trong nhà mà Condit đã sử dụng để chế tạo bom. Khi biết đang bị cảnh sát siết chặt vòng vây và không thể thoát được, Condit đã tự cho nổ tan xác.
Ngoài vũ khí bom, thư bưu điện còn được sử dụng như một phương tiện để chuyển tải những loại vũ khí hoá học chết người hay những thứ thuốc cấm tới người nhận. Một tuần sau vụ khủng bố 11 Tháng 9, một số nhà làm luật và nhà báo Mỹ đã nhận được những bào tử anthrax được gửi tới bằng thư bưu điện. Sự kiện này đưa tới một thách đố mới cho các cơ quan tình báo.

Kể từ khi có internet, những nhóm buôn lậu bạch phiến và thuốc cấm đã sử dụng nó để làm nơi đặt hàng trên không gian ảo và sau đó hàng được gửi tới qua hệ thống bưu chính. Cùng một thể thức hoạt động trên, một trong những vấn đề hiện nay đang làm đau đầu các giới chức Hoa Kỳ là nạn nghiện loại thuốc giảm đau (opioid) đang hoành hành khắp nơi, và trong khi các giới chức thẩm quyền đang tìm cách ngăn chặn việc kê thuốc bừa bãi thì người ta ngày càng nhận ra còn có những loại thuốc giảm đau nguy hiểm hơn nữa được gửi tới từ những địa chỉ ma ở Trung Quốc qua bưu chính. Đến nay các giới chức Hoa Kỳ vẫn chưa biết cách nào để giải quyết tận gốc rễ.

Hệ thống bưu chính Hoa Kỳ được thành lập từ mấy trăm năm trước do nhu cầu của quân đội và cho tới ngày nay, mặc dù vai trò của nó không còn bao trùm như trước kia, hệ thống bưu chính vẫn còn là một sự nối kết quan trọng giữa người với người và giữa người với những thứ vật chất khác. Qua những sự kiện tội phạm xảy ra như nói ở trên, hệ thống bưu chính được ví như con dao hai lưỡi – vừa là một phương tiện liên lạc và chuyên chở, lại vừa là phương tiện bị người xấu lợi dụng để mưu đồ làm phương hại đến người khác.

Kể từ khi điện thư ra đời và được sử dụng rộng rãi, những vụ lừa đảo qua thư cũng thay đổi hình thức và trong hộp thư gia đình hay cá nhân vẫn đôi khi nhận được những điện thư giả danh một hội từ thiện hay một cơ quan nào đó và xin ủng hộ tiền bạc. Loại điện thư lừa đảo này hầu như ai cũng dễ dàng nhận ra nhưng vẫn có người bị mắc mưu vì vô ý. Điện thư thì không thể gửi bom được nhưng có thể gửi tới những con bọ điện toán cũng gây ra những thiệt hại ghê gớm.

Thời nào thì cái ác cũng hiện diện bên cạnh cái thiện. Ác và thiện thì không thể dung hợp và một điều hiển nhiên là mầm mống của cái ác thì không thể hoàn toàn tiêu diệt cho hết được. Nhưng may cho chúng ta, cái thiện, hay nói rõ hơn là người lương thiện, thời nào cũng đông hơn và điều này giúp cho chúng ta an tâm phần nào.

Huy Lâm

Comments are closed.

error: Content is protected !!