Bớt ăn thịt

Khoảng giữa hè vừa qua, một số chuyên gia nghiên cứu về khí hậu họp nhau tại Geneva và đã đưa ra đề nghị nên có thay đổi trong thói quen ăn uống hàng ngày của chúng ta cũng như ngành nông nghiệp cần phát minh ra những phương pháp trồng trọt mới để có thể giúp giảm bớt hiện tượng nhiệt độ ngày càng ấm nóng hơn của trái đất.
Các nhà nghiên cứu khuyên người ta nên ăn nhiều rau quả và bớt thịt đi. Thay đổi thói quen này có thể giúp làm chậm lại việc thải khí nhà kính là vì công việc trồng trọt thải ít khí nhà kính hơn là công việc chăn nuôi súc vật để lấy thịt. Các nhà nghiên cứu cũng cho biết thêm rằng việc trồng trọt cũng như những việc sử dụng đất đai khác thải ra gần một phần tư lượng khí nhà kính, trong khi một nửa lượng khí thải methane trong bầu khí quyển là từ việc nuôi bò và trồng lúa.
Qua nhiều cuộc nghiên cứu nghiêm túc, các nhà khoa học đã cùng đồng ý rằng khí thải nhà kính như methane và carbon là nguyên nhân chính tác động đến hiện tượng ấm nóng toàn cầu và làm cho thời tiết trên trái đất ngày càng khắc nghiệt hơn.
Để đối phó với khí hậu khắc nghiệt hơn trong tương lai, nhiều công ty nông nghiệp hiện đang xúc tiến những cuộc nghiên cứu để đưa ra những phương pháp trồng trọt và chăn nuôi mới. Những công ty cung cấp hạt giống như Bayer AG, Corteva Inc. và Syngenta AG đang cho nghiên cứu một số giống bắp mới có thể trồng trong điều kiện khô ráo và lúa có thể chịu đựng được những nơi nước có nồng độ muối cao. Những công ty này cho biết những loại cây nông nghiệp mới có thể giúp nhà nông tiếp tục sản xuất được thực phẩm trong khi nhiệt độ và mực nước biển trên thế giới ngày một tăng.
Ngành nông nghiệp Hoa Kỳ cũng được khuyến khích nên trồng các loại cây từ những hạt giống đã được lai tạo (generically modified) và sử dụng thuốc trừ sâu tổng hợp như là phương pháp trồng trọt tốt nhất để có thể có được thu hoạch cao nhất và đồng thời giảm thiểu nạn phá rừng và cày xới đất, là hai công việc có khả năng thải khí carbon vào bầu khí quyển. Năm 2015, một số nhà khoa học đã nghiên cứu thành công một giống lúa lai tạo hầu như không thải ra khí nhà kính trong khi trồng. Trong khi đó, những loại thịt thực vật có thể giúp làm tăng thói quen ăn rau quả và bớt ăn thịt của người tiêu thụ. Để làm ra loại thịt bò thực vật thì cần một số lượng thực vật ít hơn so với việc nuôi bò thật và cũng sử dụng ít nước hơn, và nhờ vậy có thể giúp giải quyết phần nào tình trạng thải khí nhà kính từ những gia súc nuôi tại các nông trại. Năm ngoái, một số hệ thống nhà hàng thức ăn nhanh như Burger King, Dunkin’ Brands Group Inc. và Carl’s Jr. đã đưa vào thực đơn của nhiều ngàn nhà hàng của họ ở Mỹ một vài món ăn mới dùng loại thịt thực vật.
Theo Cơ quan Khí quyển và Hải dương Quốc gia, 2018 là năm có nhiệt độ ấm cao đứng hàng thứ tư tính từ năm 1880.
Công việc trồng trọt và nuôi gia súc thải khí nhà kính theo nhiều cách, trong đó phần lớn là từ việc đốn rừng để lấy đất trồng trọt và nuôi gia súc, từ việc sử dụng quá nhiều các loại phân bón hoá học và từ khí methane bốc ra từ phân gia súc đươc nuôi tại các nông trại. Nhiều cuộc nghiên cứu trước đây cho thấy nông nghiệp có thể gây ảnh hưởng nhiều đến khí hậu. Lúa gạo là loại thực phẩm thiết yếu cho hơn một nửa dân số thế giới, thế nên hầu như lục địa nào cũng trồng lúa để lấy gạo, và tính ra việc trồng lúa trên thế giới có thể có hiệu ứng làm ấm nóng bầu khí quyển tương đương với 1,200 nhà máy điện chạy bằng than (thải khí nhà kính nặng nhất so với những nhà máy khác).
Một số nhà nghiên cứu cho biết nghành nuôi gia súc lấy thịt thậm chí còn góp phần thải khí nhà kính nhiều hơn nữa, trong đó việc sản xuất thịt bò là nghiêm trọng nhất.
Thịt là một phần quan trọng trong di sản văn hoá của nhân loại. Nó là loại thực phẩm không thể thiếu trong dinh dưỡng của nhiều cộng đồng dân tộc trên khắp toàn cầu. Có thể nói thịt là một trong những thực phẩm đầu tiên mà con người đã ăn. Có giả thuyết cho rằng con người tiền sử đã biết ăn thịt từ 2.6 triệu năm trước và ăn loại thịt sống vẫn còn máu me trong một thời gian khá dài. Cho mãi tới cách đây khoảng 500,000 năm sau khi tìm ra lửa thì con người mới biết nấu nướng cho chín trước khi bỏ vào miệng. Và nay cùng với sự gia tăng của giới trung lưu trên thế giới thì người ta cũng ngày càng mê ăn thịt và tiêu thụ thịt nhiều hơn bao giờ hết. Đặc biệt là tại những quốc gia giàu có thì việc mê ăn thịt bò, thịt heo và gà đã đạt tới đỉnh điểm.
Một nghiên cứu mới đây được đăng trên tờ tạp chí khoa học Nature cho thấy ăn thịt không chỉ là một điều hết sức tự nhiên trong sinh hoạt của loài người mà nó còn đóng một vai trò tối quan trọng trong quá trình tiến hoá của nhân loại. Các nhà nghiên cứu nói rằng nếu chế độ dinh dưỡng trong thời kỳ đầu mà không có thứ chất đạm dồi dào kia của súc vật cung cấp cho thì có lẽ chúng ta đã không trở thành giống người – ít ra không phải là những con người thông minh, hiện đại, biết nói biết cười như chúng ta ngày nay. Là vì bộ não chúng ta cần nhiều chất đạm mà nếu chỉ ăn rau quả không thôi thì không đủ chất đạm cho nó tăng trưởng. Nhưng nay thì chúng ta lại ăn quá nhiều thịt. Nhiều tới nỗi chúng ta không biết là chính mình đang vô tình làm huỷ hoại tới trái đất nơi chúng ta đang sống.
Người ta càng mê ăn thịt bao nhiêu thì lại càng làm cho trái đất này tàn lụi nhanh hơn bấy nhiêu. Ngành chăn nuôi nói riêng, trong đó chủ yếu là bò, heo và gà, thải ra một lượng khí nhà kính nhiều tương đương bằng lượng thải của tất cả các loại xe cộng lại. Trong đó, thủ phạm nhiều tội nhất chính là bò. Là vì hệ tiêu hoá của bò tạo ra khí methane, một loại khí nhà kính tác hại hơn nhiều so với khí carbon dioxide, và phân của bò thải ra thêm những loại khí nhà kính khác. Theo kết quả một nghiên cứu năm 2014, việc sản xuất thịt bò thải khí nhà kính nhiều gấp bốn lần so với thịt heo, và gấp năm lần so với thịt gà. Bò còn là loại súc vật ăn rất nhiều và rất tốn. Chúng cần phải ăn một lượng thực phẩm nhiều hơn so với những loại gia súc khác để có thể sản xuất được số lượng thịt ngang bằng. Thế nên thịt bò thường mắc hơn gấp đôi gấp ba những loại thịt khác là vậy.
Trong khi nhu cầu cần có đất để trồng cỏ và các loại thực phẩm nuôi gia súc, các nông trại nuôi gia súc đã ra sức đốn phá hàng nhiều triệu cây số vuông rừng, mà cây rừng chính là những máy lọc khí thải thiên nhiên đắc lực nhất. Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp, người Mỹ đã ăn một lượng thịt kỷ lục trong năm 2018 với con số trung bình là 222.2 cân Anh (100 ký) trên mỗi đầu người, qua mặt con số kỷ lục 221.9 cân Anh đạt được vào năm 2004. Thêm nữa, việc sản xuất thịt trong nội địa nước Mỹ cũng đã lần đầu tiên vượt qua con số 100 tỷ cân Anh trong năm 2018, chính xác là 103.1 tỷ cân Anh, so với 99.8 tỷ cân Anh vào năm 2017. Số lượng thịt tiêu thụ kỷ lục được xem như một sự đảo ngược với xu hướng bớt ăn thịt bắt đầu vào năm 2008, trùng hợp với thời kỳ kinh tế suy trầm ở Mỹ cũng như trên toàn cầu. Sau đó, người Mỹ đã giảm ăn thịt đều đặn mỗi năm trong khoảng thời gian từ 2008 đến 2012, xuống mức 202.2 cân Anh mỗi người – hay ít hơn 20 cân Anh so với số lượng thịt người Mỹ tiêu thụ trong năm 2018.
Trên thực tế, sau khi nhích lên một chút vào năm 2013, lượng tiêu thụ thịt lại giảm một lần nữa năm 2014, xuống còn 201.8 cân Anh. Nhưng rồi kể từ đó, lượng tiêu thụ thịt lại tăng lên đều đặn.
Nay các nhà khoa học kêu gọi mọi người hãy chuyển sang ăn nhiều rau và bớt thịt đi như là một nỗ lực cần thiết để cùng nhau chung vai chống lại hiện tượng biến đổi khí hậu, giảm ô nhiễm đất, không khí và nước, và ngăn chặn nhiều vấn đề khác do ngành chăn nuôi công nghiệp gây ra. Nếu mỗi người ăn bớt thịt một chút thì không những giúp cho trái đất trong sạch hơn mà còn giúp cho sức khoẻ của ta được tốt hơn.
Theo Mayo Clinic, những người không ăn thịt mà chỉ ăn rau, quả, đậu, hạt thôi thì thường ăn ít calories hơn và ít mập, và ít có nguy cơ bị bệnh tim hơn là những người ăn thịt. Thậm chí nếu ăn bớt thịt đi cũng đem lại những tác dụng bảo vệ sức khoẻ. Kết quả nghiên cứu cho thấy người ăn loại thịt đỏ (bò, heo) có nhiều nguy cơ bị chết vì bệnh tim, nhồi máu hoặc tiểu đường. Những loại thịt làm sẵn đóng hộp cũng làm tăng nguy cơ tử vong vì những căn bệnh này.
Chúng ta không cần phải bỏ hẳn, nhưng nếu mỗi tuần không ăn thịt một hoặc hai ngày thiết tưởng không phải là điều khó làm mà còn đem lại nhiều lợi ích cho sức khoẻ thì tại sao không làm.
Huy Lâm

More Stories...