Biểu tình chống luật dẫn độ & hạ bệ Đặc khu trưởng

Lý Anh

Chính phủ Đặc khu Hành chánh Hương Cảng bị dân chúng phản đối sau khicông bố dự luật cho phép dẫn độ người phạm tội sang Trung Quốc xét xử với lập luận: “Các sửa đổi được đề xuất có thểbịt các lỗ hổng trong luật pháp đểHương Cảngkhông trở thành nơi ẩn náu an toàn của những kẻphạm tội”.

Những người phản đốidự luật này nói rằng: “Khi người dân cựu thuộc địa Anh Quốc bị đặt vào hệ thống tư pháp đầy khiếm khuyết (luật rừng) của Trung Quốc,sẽ ảnh hưởng đến hệ thốngtư pháp độc lập của Hương Cảng”,
Từ đó, đãxảy ra cuộc biểu tình ngày 09/06 với gần 1 triệu người tham dự, sau đó, rạng sáng ngày 12/06, lại xảy ra đụng độ bạo lực giữa người biểu tình với cảnh sát. Đặc biệt là cuộc biểu tình yêu cầu Đặc khu trưởng Hương Cảng Carrie Lam (Lâm Trịnh Nguyệt Nga) từ chức diễn ra trong Chúa nhật 16/06 với gần 2 triệu người tham dự …
Luật dẫn độ gây tranh cãi

Hương Cảng là thuộc địa cũ của Anh Quốc được trao trả lại cho Trung Cộng vào năm 1997 theo thỏa thuận giữa chính phủ Anh Quốc và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa theo phương thức “một nước, hai chế độ”,Hương Cảng có quyền tự trị 50 năm. Tuy nhiên, từ 1997 đến nay đã xảy ra nhiều cuộc biểu tình chống lại chính phủ Đặc khu và nhà cầm quyền Trung Cộng. Gần đây nhất là những cuộc biểu tình phản đối “Dự luật dẫn độ người phạm tội đến Trung Quốc xét xử”.
Sau khi chính phủ Hương Cảng đưa ra Dự luật dẫn độ người phạm tội đến Trung Quốc, nhiều người lo ngại luật này dùng để nhắm vào các đối thủ chính trị chống lại nhà nước Trung Quốc. Nếu dự luật được thông qua, cư dân Hương Cảng, công dân Trung Quốc, người Đài Loan, Macau cùng những người nước ngoài sống tại Hương Cảng, vốn được coi là trung tâm tài chính toàn cầu, có nguy cơ bị dẫn độ nếu Trung Quốc truy nã.
Người biểu tình lo ngại dự luật sẽ khiến đặc khu Hương Cảng chịu ảnh hưởng“luật rừng” của Trung Quốc, cư dân Hương Cảng trở thành nạn nhân của một hệ thống pháp lý tồi tệ, thiếu dân chủ.
Bởi vậy, Chúa nhật 09/06đã xảy ra cuộc biểu tìnhphản đối dự luật dẫn độ với trên triệu người tham dự. Ngày 12/06, hàng ngàn người xuống đường chặn các con phố xung quanh các tòa nhà chính phủ ngăn cuộc thảo luận lần thứ hai về dự luật này. Đặc biệt trong cuộc biểu tình ngày 12/06 đã xảy ra đụng độ giữa cảnh sát với người biểu tình, cảnh sát bắn đạn cao su và hơi cay vảo người biểu tình khiến hơn 70 người nhập viện, được báo chí khắp thế giới loan tin, nhiều ngân hàng lớn như HSBC phải đóng cửa chi nhánh ở Hương Cảng.

Bên cạnh sự phẫn nộ của dân chúng Hương Cảng, nhiều người am hiểu dự luật này còn nói rằng, mọi người sẽ là đối tượng bị giam giữ tùy tiện, xét xử không công bằng và tra tấn dưới hệ thống pháp lý tùy tiện (luật rừng) của nhà cầm quyền Trung Cộng.

Trong một tuyên bố, Sophie Richardson, Giám đốc Trung tâm Theo dõi Nhân quyềnở Trung Quốc (China Director at Human Rights Watch), nói: “Những thay đổi về dự luật dẫn độ sẽ khiến bất cứ ai ở Hương Cảng làm những việc liên quan đến Trung Quốc sẽ gặp nguy hiểm. Đặc biệt là các nhà hoạt động, luật sư nhân quyền, nhà báo và nhân viên xã hội”.
Ông Lâm Vinh Cơ (林荣基 – Lam Wing Kee), chủ một tiệm sách ở Hương Cảng, cuối tháng 04/2019 trốn khỏi Hương Cảng đến Đài Loan, nơi được cấp thị thực cư trú tạm thời, nói với truyền thông: “Do bán sách chỉ trích các nhà lãnh đạo Trung Quốc, tôi bị buộc tội ‘điều hành một hiệu sách bất hợp pháp’,bị bắt cóc và giam giữ ở Trung Quốc trong năm 2015.Nếu không trốn đi Đài Loan , tôi sẽ bị dẫn độ. Tôi không tin chính phủ Hương Cảng đảm bảo an toàn cho tôi, hoặc bất kỳ người dân Cảng Thơm nào”.

Feature News
1 of 7,045

Đầu tháng 06/2019, 3.000 luật sư, công tố viên, sinh viên luật và các học giả đã tuần hành trong im lặng kêu gọi chính phủ tạm gác dư luật dẫn độ.
Hàng trăm kiến nghị phản đối dự luật do sinh viên đại học, học sinh trung học, du học sinh nước ngoài và các nhóm nhà thờ cũng xuất hiện trên mạng.

Tóm lại, những cuộc biểu tình của người dân Hương Cảng trong tháng 06/2019 đã chấn động thế giới. Tuy sục sôi nhưng có tổ chức và quy củ, người dân Hương Cảng đã cho thế giới thấy những điều rất nhân văn, thậm chí còn phát đi một lời cảnh báo với nhà cầm quyền Trung Cộng theo cách không thể đặc biệt hơn.Xưa nay chưa bao giờ các trang mạng xã hội tại Hương Cảng sôi động, liên tục đưa thông tin cập nhật nhất ra ngoài thế giới. Các trang mạng xã hội của người dân cũng như các nghị sĩ trẻ đã thu hút hàng ngàn vạn lượt “thích” (like) cho mỗi câu chuyện, mỗi bức hình. Trong đó có nước mắt, cũng có nụ cười. Bi tráng mà hóm hỉnh, mạnh mẽ mà lý trí, người dân Hương Cảng đang cho thế giới quyết tâm bảo vệ nền tư pháp dân chủ của mình.
Quan tâm của cộng đồng quốc tế
Trong cuộc họp báo ngày 10/06, bà Morgan Ortagus, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nói với giới truyền thông: “Cuộc biểu tình ôn hòa của hàng trăm nghìn người dân Hương Cảng ngày 09/06 cho thấy sự phản đối của công chúng đối với dự luật dẫn độ tội phạm đến Trung Quốc xét xử”.
Bà Ortagus chia sẻ “mối lo ngại nghiêm trọng” của nhiều người dân Hương Cảng về việc không quy định các biện pháp bảo vệ tố tụng trong dự luật sửa đổi có thể làm suy yếu quyền tự trị của Hương Cảng và ảnh hưởng tiêu cực đến bảo vệ nhân quyền, các quyền tự do cơ bản và giá trị dân chủ đã được quy định trong Bộ luật Cơ bản (Basis Law) và Tuyên bố chung Trung – Anh về việc trao trả Hương Cảng cho Trung Cộng năm 1997.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ không trực tiếp kêu gọi chính phủ đặc khu hủy bỏ dự luật, nhưng nói rằng “bất cứ dự luật sửa đổi nào cũng nên hết sức cẩn thận”.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ kêu gọi giới lãnh đạo Hương Cảng tham khảo ý kiến đầy đủ các bên liên quan trong và ngoài nước, những người có thể bị ảnh hưởng trực tiếp bởi dự luật.
Đây là lần đầu tiên chính phủ Hoa Kỳ lên tiếng bày tỏ lo ngại về những dự luật sửa đổi liên quan mật thiết đến công dân Hoa Kỳ sống trên đất Hương Cảng. Bà Ortagus cho rằng, những thay đổi trong dự luật này có thể làm hỏng môi trường kinh doanh của Hương Cảng, khiến công dân Hoa Kỳ cư trú hoặc đến Hương Cảng phải chịu sự điều khiển của một “hệ thống tư pháp thất thường” …
Anh Quốc và Gia Nã Đại cũng bày tỏ quan điểm tương tự trong một tuyên bố chung, lo ngại về “tác động tiềm tàng”những thay đổi đề xuất trong dự luật dẫn độ gây ra đối với những công dân Anh Quốc và Gia Nã Đạiđến Hương Cảng.
Liên minh Châu Âu cũng gửi công hàm ngoại giao tới Đặc khu trưởng Carrie Lam bày tỏ quan ngại về những thay đổi trong dự luật dẫn độ.
Trong khi đó, ngày 10/06, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng, nói rằng “Bắc Kinh kiên quyết phản đối các lực lượng bên ngoài lên tiếng hoặc có những hành động can thiệp vào các vấn đề pháp lý của Hương Cảng”.
Cảnh Sảng còn nói rằng, Trung Quốc không lo ngại dự luật sửa đổi ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh của đặc khu này.Bộ ngoại giao Trung Quốc cho rằng, các nước chống đối đã “chính trị hóa” dự luật của chính phủ Hương Cảng, can thiệp trắng trợn vào công việc nội bộ của Trung Quốc.

“Đầu hàng” vẫn hạ bệ

Sau các cuộc biểu tình lớn, 3giờ chiều ngày 15/06/2019,chính phủ Đặc khu Hương Cảng bất ngờ tuyên bố đình chỉ dự luật dẫn độ. Trong cuộc họp báo, Đặc khu trưởng Carrie Lam cho biết, các nhà lập pháp thân Bắc Kinh đã hối thúc chính phủđình chỉ dự luật dẫn độ tội phạm đang gây tranh cãi.
Tờ Hong Kong Free Presstrích dẫn lời phát biểu của bà Lam: “Trong thời điểm hiện tại, không cần thiết phải thông qua dự luật dẫn độ”.
Bà Lam cũng nói rằng, chính phủ sẽ tiếp tục tham khảo ý kiến công chúng, trước khi quyết định các kế hoạch khác trong tương lai.
Tuy chính phủ Đặc khu đã “đầu hàng”, Chúa Nhật 16/06, hàng chục ngàn người dân Hương Cảng trong trang phục màu đen vẫn xuống đường yêu cầu bà Carrie Lam từ chức.Một số người mang theo hoa cẩm chướng trắng, giương cao biểu ngữ: “Đừng bắn, chúng tôi là dân Hương Cảng”.
Theo Reuters, người biểu tình cố tránh lặp lại diễn biến bạo lựccảnh sát bắn đạn cao su và xịt hơi cay vào đám đông xảy ra hôm 12/06 làm chấn động dư luận.
Tờ South China Morning Post phát hành ở Hương Cảng loan tin, một số bạn học cùng trường với bà Lam ở Đại học Thánh Francis’ Canossian cũng xuống đường biểu tình và hô to: “Carrie Lam! Bạnđã làm xấu hổ niên học của chúng ta. Hãy từ chức đi…”.

Trước đó, ngày 15/06, bà Lam liên tục bị ký giả hỏi dồn dập “liệu có từ chức không”, nhưng bà né tránh trả lời trực tiếp câu hỏi của truyền thông. Chỉ nói: “Mong người dân cho chúng tôi một cơ hội nữa”.
Tờ South China Morning Post còn loan tin, ngày 17/06, đoàn người biểu tình tiến gần trụ sở văn phòng Đặc khu trưởng, yêu cầu bà Carrie Lam ra ngoài gặp họ đối thoại trực tiếp.
Bản tin tiếng Anh của Đài Phát thanh và truyền hình Hương Cảng (Radio Television Hong Kong) cũng cho biết, những người biểu tình đã hô vang thông điệp: “Sinh viên học sinh không gây bạo loạn. Bà Carrie Lam phải đối thoại với dân”.

Ngoài ra, đoàn người biểu tình còn muốn John Lee, phụ trách an ninh đặc khu và cảnh sát trưởng Stephen từ chức.
Trong khi đó, hãng thông tấnReutersloan tin, trong cuộc họp báo thường kỳ sáng 17/06 tại Bắc Kinh, Lục Kháng, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, lặp lại quan điểm Trung Quốc tiếp tục ủng hộ bà Carrie Lam.
Cũng trong ngày 17/06, cảnh sát Hương Cảng yêu cầu người biểu tình dọn dẹp các vật cản trở để lưu thông đường sá, yêu cầu người biểu tình về nhà, nếu không thì đứng gọn lên đường cho xe cộ qua lại…

Lý Anh

Related Stories...