Bầu cử Quốc hội Miến Điện & thắng lợi của Liên minh Quốc gia vì Dân chủ

Lý Anh

 

Cuộc bầu cử dân chủ lần đầu tiên được tổ chức ở Miến Điến ngày 08/11 không chỉ mang tính lịch sử đối vớiquốc gia từng chịu sự thống trị của chế độ quân phiệt hơn nửa thế kỷ, còn được thế giới nhắc đến như một bước ngoặt ngoạn mục trong sự chuyển đổi sang chế độ dân chủ với kết quả Đảng Liên minh Đoàn kết và Phát triển (Union Solidarity and Development Party – USDP) hiện đang cầm quyền đã thừa nhận thất bại.

 

Diễn biến trong cuộc bầu cử

Từ 6 giờ sáng ngày 08/11, các hòm phiếu trên toàn lãnh thổ Cộng hòa Liên bang Miến Điện(Republic of the Union of Myanmar) mở cửa đón 32 triệu cử tri tham gia cuộc bầu cử chưa từng có trong lịch sử nước này. Đây là cuộc bầu cử đầu tiên kể từ ngày chính quyền dân sự thay thế chính quyền quân sự năm 2011.

Ngày 06/11, trong một bài diễn văn phổ biến rộng rãi trên toàn quốc qua đài phát thanh và truyền hình, TTMiến Điện Thein Sein cam kết chấp nhận kết quả bầu cử, chính phủ mới sẽ được thành lập theo hiến pháp. Ông tin rằng tất cả các thế lực chính trị sẽ tôn trọng kết quả bầu cử. TT cho biết thêm, ông sẵn sàng gặp lãnh đạo các thế lực chính trị để sau ngày bầu cử đất nước ổn định nhằmđảm bảo quá trình chuyển tiếp chính trị diễn ra thuận lợi.

Từ ngày giành được độc lập từ Anh Quốc năm 1948, Miến Điện liên tục chìm đắm trong các biến cố chính trị và xung đột sắc tộc. Các giai đoạn ổn định để phát triển rất ngắn ngủi và thường xuyên bị gián đoạn. 2011 được nhìn nhận là năm chứng kiến những chuyển biến sâu sắc trong đời sống chính trị và kinh tế của nước này. Đây là kết quả của kế hoạch cải cách lâu dài do TT Thein Sein lãnh đạo để đất nước ngày càng phát triển.

Theo Japan Times, hầu hết các nhà phân tích, nhà báo… đều nhận định NLD sẽ chiến thắng nếu cuộc bầu cử diễn ra công bằng. Nhiều người dự đoán và đặt câu hỏi: Liên minh Quốc gia vì Dân chủ (NLD) do bà Aung San Suu Kyi lãnh đạo, sẽ giành được nhiều phiếu nhất, song chưa rõ có đủ số ghế tại Quốc hội để nắm quyền quyết định chiếc ghế Tổng thống là người đứng ra thành lập nội các hay không? Tuy nhiên,theo quy định của hiến pháp, bà Aung San Suu Kyi có 2 con trai mang quốc tịch Anh Quốc, NLD thắng lớn, ai sẽ là người giữ chức Tổng thống?

Ngày 05/11, trong một lần trả lời phỏng vấn, bà Aung San Suu Kyi nói rằng, nếu NLD giành chiến thắng trong cuộc bầu cử lần này, bà sẽ giữ một vị trí “quan trọng” để vô hiệu hóa điều khoản trong hiến pháp cấm bà giữ vị trí Tổng thống vì có chồng và con mang quốc tịch nước ngoài.

Nhiều người nhận định, bà Aung San Suu Kyi, nhà hoạt động kiên cường, con gái của vị anh hùng dân tộc Aung San là người góp phần quan trọng trong công cuộc xây dựng đất nước.Tuy nhiên, Miến Điện cần có nhiều người như bà Aung San Suu Kyi để hiện thực những thay đổi. Muốn làm được điều này, bà Suu Kyi phải hợp tác với nhiều người để xây dựng đất nước đã có nhiều rạn nứt. Đúng như Tướng Aung San, Thủ tướng đầu tiên của Miến Điện, đồng thời là thân phụ bà Suu Kyi, từng nói năm 1946: “Bất cứ người nào, dù vĩ đại đến đâu, cũng không thể một mình quay bánh xe lịch sử đất nước, ngoại trừ khi được sự ủng hộ tích cực và sự hợp tác của toàn thể nhân dân. Các cá nhân có thể đóng vai trò rực rỡ trong lịch sử nhưng hiển nhiên là lịch sử không chỉ tạo ra bởi một vài cá nhân…”.

 

Liên minh Quốc gia vì Dân chủ thắng lớn

Ngày 10/11, thông báo kết quả bầu cử đầu tiên do ông Tin Aye, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử Liên bang (UEC), cho hay, Liên minh Quốc gia vì Dân chủ (NLD) của bà Aung San Suu Kyi giành được 12 ghế Quốc hội ở thành phố Yangoon, Trước đó, ngày 09/11, NLD tuyên bố họ đang tiến tới việc giành được hơn 70% số ghế trong Quốc hội sau cuộc bầu cử ngày08/11. Kết quả này có thể tạo ra sự chuyển giao quyền lực đáng kể từ lực lượng quân đội ở quốc gia Đông Nam Á này. Phát ngôn viên Liên minh Quốc gia vì Dân chủ (NLD) Win Htein nói: “Chúng tôi sẽ giành đưc hơn 70% số ghế trên toàn quốc mặc dù Hội đổng bầu cử vẫn chưa chính thức xác nhận kết quả này”.

Cùng ngày, trên trang mạng xã hội Facebook, ông Shwe Mann, Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Miến Điện, một thành viên của USDP tham gia cuộc bầu cử ngày 08/11, đã thừa nhận thất bại. Ông là ứng viên của USDP bị ứng cử viên U Than Nyunt của NLD đánh bại trong cuộc chạy đua giành một ghế Hạ viện tại đơn vị bầu cử Phyu thuộc khu vực Bago. Trong một lần trả lời phỏng vấn, ông Htay Oo, quyền chủ tịch Đảng cầm quyền USDP, cũng nói đã thua NLD trong cuộc bầu cử. Các nhà phân tích cho rằng đây là lời nói thành thật của ông ta.

Một câu hỏi lớn đặt ra vào thời điểm này là, dù NLD tự thân nó hoặc thông qua liên minh với các đảng nhỏ khác, giành được đa số ghế tại Quốc hội và các hội đồng địa phương, đồng thời có quyền đứng ra thành lập chính phủ mới của Miến Điện, ai sẽ là vị Tổng thống mới của nước này? Theo hiến pháp Miến Điện, bà Aung San Suu Kyi không thể đảm nhiệm chức vụ Tổng thống thay thế ông Thein Sein bởi vì người lãnh đạo nhà nước không thể có vợ, chồng hoặc con cái mang quốc tịch nước ngoài, bà Aung San Suu Kyi lại có hai con mang quốc tịch Anh Quốc. Mặc dù vậy, bà Suu Kyi vẫn nói rằng, dù không làm Tổng thống bà vẫn có thể cùng Tổng thống mới điều hành đất nước.

Ngày 14/11 (giờ Miến Điện), Hội đồng Bầu cử thông báo, Liên minh Quốc gia vì Dân Chủ (NLD) thắng hơn 2/3 số ghế cần để giành quyền chọn Tổng Thống, chấm dứt nhiều thập niên cầm quyền của giới quân đội. NLD giành quyền kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện quốc hội. Tuy nhiên, vẫn còn 25% số ghế quốc hội dành sẵn cho quân đội, nghĩa là phe này vẫn có thể chi phối Quốc hội khi bỏ phiếu quyết định một vấn đề gì.

Dịp này, TT Hoa Kỳ Barack Obama gọi điện chúc mùng bà Aung San Suu Kyi và NLD. Ông nói: “Hy vọng kết quả bầu cử sẽ đưa Miến Điện đến một ‘tương lai hòa bình và thịnh vượng hơn’”. Trước đó, TTg Anh David Cameron và Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry đã ra thông cáo ca ngợi cuộc bầu cử ở Miến Điện.

 

Người Việt quốc nội nghĩ gì

Những người Việt Nam đang chịu sự thống trị của ĐCSVN quan tâm đến vận mệnh của đất nước được tin Liên minh Quốc gia vì Dân chủ do bà Aung San Suu Kyi lãnh đạo giành được thắng lợi lớn trong cuộc bầu cử ngày 08/11, đã lên mạng bày tỏ và chia sẻ niềm vui với nhân dân Miến Điện. Tuy nhiên khi nói đến một cuộc bầu cử tự do ở Việt Nam thì mọi người đều rất bi quan. Họ mong sao một ngày gần nhất dân chúng Việt Nam có thể được tự do đi bầu cử để chọn ra những người có đủ tài và đức xây dựng và phát triển đất nước.

Trả lời phỏng vấn, luật sư Nguyễn Văn Đài nói: “Cuộc bầu cử tự do diễn ra ở Miến Điện ảnh hưởng rất lớn đến người dân Việt Nam”. Luật sư hy vọng một ngày không xa, Việt Nam cũng có cuộc bầu cử tự do như vậy. Khi hỏi đến những cảm nghĩ của luật sư về kết quả của cuộc bầu cử tự do diễn ra ở Miến Điện, ông Nguyễn Văn Đài lại nói: “Trước tiên là tôi vui mừng và rất xúc động. Tôi có cảm giácớc mắt trào ra khi Miến Điện có cuộc bầu cửtự do và đảng đối lập đã dành thắng lợi. Mình mừng cho họ một phần vì đất nước mình rất gần với Miến Điện. Haiớc đều nằm trong khu vực Đông Nam Á, đều là thành viên của Asean, Trong khi trình độ phát triển của Miến Điện thấp hơn Việt Nam, họ lại làm được những việc mình không làm đưc như đấu tranh cho tự do và dân chủ… Họ cũng đã bị ớng lĩnh quân độicai trịhơn nữa thế kỷ nhưng lại đấu tranh kiên cường và dũng cảm nên đã gặt hái được kết quả thành công”.

Anh Đậu Văn Dương, người từng bị tù hơn 3 năm vì rải truyền đơn phản đối cuộc bầu cử tại Việt Nam năm 2011, cũng nói: “Tôi rải truyền đơn tẩy chay bầu cử năm 2011 vì: Một là tôi không chấp nhận chế độ độc tài đảng trị. Chúng ta cần một đất nưc đa nguyên đa đảng để quyền con ngưi được nâng cao hơn và ngưi dân được tôn trọng hơn.Thứ hai là, mấy chục năm qua, ĐCSVN đã làm cho đất nước ngày càng lùi lại so với nước Lào hay Campuchia. Cho nên chúng tôi không mong muốn một đất nước độc đảng như thế. Tôi và các anh em tổ chức rải truyền đơn phản đối bầu cử để đòi lại các quyền lợi của mình, để nói lênnguyện vọng, tiếng nói của mình. nhằm thể hiện chính kiến của mình là mong muốn đất nước càng ngày càng phát triển và đổi thay, không còn chế độ độc tài”.

Chị Huỳnh Thục Vy thuộc Hội Bảo vệ Nhân quyền Phụ nữ ở Việt Nam nói: “Nhìn thấy cuộc bầu cử tự do ở Miến Điện thành công, nhiều người đấu tranh cho dân chủ ở Việt Nam đều vui mừng. Tuy nhiên, khi nghĩ đến tình hình Việt Nam,muốn có một cuộc bầu cử tự do mọi người đều rất bi quan…”.

Theo dõi cuộc bầu cử tại Miến Điện ngày 08/11 vừa qua, một số người Việt Nam trong nước nhớ lại năm 2010 TTg CSVN Nguyễn Tấn Dũng từng nói, ông khuyên chính quyền Miến Điện lúc bấy giờ nên “tổ chức bầu cử công bằng, dân chủ với sự tham gia của tất cả các đảng phái, qua đó để sớm ổn định và tập trung phát triển đất nước…”. Sau đó họ nghĩ rằng, đúng là ông Nguyễn Tấn Dũng chỉ “xạo”. Ông biết khuyên chính quyền Miến Điện tổ chức bầu cử công bằng, tại sao ông không thực hiện bầu cử công bằng ở Việt Nam để cho người dân được dân chủ và tự do hơn. Từ đó họ nhớ lại câu danh ngôn cố TT Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn văn Thiệu từng nói: “Đừng nghe những gì cộng sản nói, hãy nhìn kỹ những gì cộng sản làm”. Câu danh ngôn bất hủ này ông Nguyễn Văn Thiệu nói cách đây gần nửa thế kỷ, dù trải qua một thời gian dài, đất nước chịu biết bao đau đớn, người dân Việt Nam vẫn bị đảng CSVN lường gạt và thống trị. Điều đó chứng tỏ câu nói của cố TT Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn Văn Thiệu vô cùng chính xác, người dân Việt Nam không bao giờ quên.

Lý Anh

 

More Stories...