Thời Báo Vietnamese Newspaper

Bao nhiêu con là lý tưởng?

Huy Lâm

Trong nhiều cuộc thăm dò, các nhà nghiên cứu đưa ra câu hỏi một gia đình có bao nhiêu con thì là lý tưởng nhất. Có người cho là bốn, người thì hai, thậm chí có người nói rằng không có đứa con nào mới là lý tưởng. Lẽ đương nhiên, không có câu trả lời nào đúng hoàn toàn mà cũng không có câu trả lời nào sai, tất cả là còn tùy ở quan điểm của mỗi gia đình và của xã hội nơi người ta sống.
Đã có một số cuộc nghiên cứu được thực hiện để thử tìm cho được con số chính xác bao nhiêu con thì có thể mang đến cho cha mẹ cuộc sống hạnh phúc nhất. Một cuộc nghiên cứu vào giữa thập niên 2000 nói rằng có thêm đứa con thứ hai hoặc thứ ba sẽ không làm cho cha mẹ hạnh phúc hơn, và vì vậy, để có được cuộc sống hạnh phúc nhất thì nên ngừng lại ở một con mà thôi… Một cuộc nghiên cứu gần đây hơn ở Âu châu cho thấy hai là con số lý tưởng, và có thêm con không chắc là sẽ mang thêm niềm vui sướng cho cha mẹ.
Tại Hoa Kỳ, theo kết quả thăm dò của viện Gallup, gần một nửa số người lớn Mỹ cho rằng hai con là con số lý tưởng, và ba con là sự lựa chọn thứ nhì với 26 phần trăm người chọn. Vậy, ta thấy hai con là con số được nhiều người Mỹ và Âu châu chọn nhất.
Con số lý tưởng hai con xem ra đã có một sự khác biệt khá lớn trong quan điểm của các bậc cha mẹ thời nay nếu đem so với thời gian nửa thế kỷ trước: Năm 1957, chỉ có 20 phần trăm người Mỹ nói rằng một gia đình lý tưởng nghĩa là có hai con hoặc ít hơn, trong khi 71 phần trăm nói rằng ba hoặc nhiều hơn. Và dường như kinh tế đóng một vai trò quan trọng trong sự chuyển hướng này. Thời kỳ “Baby Boom” ở Mỹ (sau Thế chiến II), phần đông các gia đình có từ ba, bốn, hoặc năm con. Con số này sau đó bắt đầu giảm xuống do chi phí nuôi con tăng và ngày càng có thêm nhiều phụ nữ gia nhập vào lực lượng lao động và đồng thời giới phụ nữ này cũng ngày càng tỏ ra thất vọng với quan niệm của xã hội vẫn cứ xem họ chỉ là những cái máy đẻ.
Mà các chi phí nuôi dạy con cái không chỉ là vấn đề tài chánh, người ta còn phải cộng thêm vào cả về phần tinh thần và sức khoẻ nữa. Là vì việc nuôi dạy, chăm sóc con cái theo lối mới đòi hỏi quá nhiều thời giờ và công sức làm cho các bậc cha mẹ thời nay cảm thấy mệt mỏi đuối sức và vì vậy họ đâm ra sợ có con. Nhưng đồng thời, chỉ có một con cũng có nghĩa là những bậc cha mẹ đó mất cơ hội để có được ít nhất một trai và một gái, là điều mà trong nửa thế kỷ qua cha mẹ nào cũng mong ước. Các cặp vợ chồng thường có khuynh hướng ngưng sanh thêm con sau khi họ có được cả trai lẫn gái. Và đây rất có thể là một lý do khác nữa vì sao hai con là con số được nhiều người chọn – mặc dù trong một nghiên cứu khác cho biết nếu tất cả là con gái hay con trai thì cũng không có ảnh hưởng gì đến hạnh phúc của những bà mẹ với ước muốn có ít nhất một trai và một gái.
Tuy nhiên cũng có nhiều người khác muốn có nhiều hơn hay ít hơn hai con. Nói chung, các chuyên gia về gia đình đồng ý rằng số con thích hợp nhất là tuỳ thuộc ở sự mong muốn hay không của mỗi gia đình. Khi một cặp vợ chồng cảm thấy là họ thích con nít, có đủ sức để có đông con, có thể còn có sự trợ giúp từ gia đình, như ông bà nội ngoại ở gần chẳng hạn, và có được thu nhập khá, vậy thì có một gia đình đông con có thể là chọn lựa tốt nhất cho họ. Bằng không ngược lại thì nên có một gia đình nho nhỏ thôi.
Riêng trong những trường hợp khi mà sự mong muốn có con và thực tế cuộc sống không cùng đi chung trên một con đường thì sao? Theo kết quả một cuộc nghiên cứu có tên Khảo sát Xã hội Tổng hợp của Đại học Chicago, năm 2018, có 40 phần trăm phụ nữ Mỹ ở độ tuổi từ 43 đến 52 có ít con hơn là con số mà họ cho là lý tưởng. Một phần lý do là vì phụ nữ ngày nay có con trễ hơn so với những thế hệ trước đó, và họ cũng là những phụ nữ lập gia đình trễ. Và hai điều này gộp lại có nghĩa rốt cuộc một số khá đông phụ nữ có ít con hơn là họ muốn, hoặc khi mà chính họ hy vọng có được một hai đứa cho vui cửa vui nhà thì lại không có đứa nào vì tuổi đã lớn nên khó sinh con.
Cha mẹ có thể là người quyết định có bao nhiêu đứa con thì sẽ mang đến cho họ cuộc sống hạnh phúc nhất, thế còn hạnh phúc của những đứa con thì sao? Và có bao nhiêu anh chị em trong nhà sẽ là con số lý tưởng cho những đứa con?
Nói chung, mặc dù con đông trong nhà thì dễ có chuyện cãi vã, tranh giành nhau, mối quan hệ giữa các anh chị em trong nhà thường có khuynh hướng tích cực. Trên thực tế, có nhiều bằng chứng cho thấy có thêm anh chị em trong nhà sẽ làm thăng tiến những kỹ năng xã hội của trẻ em, và những anh chị em nào giữ được mối quan hệ tốt đó khi đã lớn tuổi thì thường có sức khoẻ tốt hơn. Thậm chí một nghiên cứu còn cho thấy có sự tương quan giữa có nhiều anh chị em trong nhà và nguy cơ ly dị giảm sau này, là vì sống trong một gia đình có nhiều anh chị em có thể mang đến cho người ta những kỹ năng xã hội mà họ có thể sử dụng những kỹ năng đó cho cuộc sống của họ sau này.
Tuy nhiên, ít nhất có một kết quả không mấy khả quan trong một gia đình đông con: Càng có đông anh chị em thì thường ít có cơ hội được học cao. Nhưng điều này chỉ áp dụng trong trường hợp nhà thật đông con vì thời giờ cha mẹ dành cho mỗi đứa con sẽ ít đi, tiền ăn học cho mỗi đứa cũng bị chia mỏng ra. Nhưng trong trường hợp nhà có hai con thì những đứa con này có khuynh hướng học cao hơn là trường hợp nhà chỉ có một đứa. Thế nên điều quan trọng là cha mẹ phải có chuẩn bị trước nếu họ biết là sẽ phải lo cho hai hoặc ba thay vì chỉ một đứa.
Câu hỏi có bao nhiêu anh chị em trong nhà thì sẽ mang lại nhiều hạnh phúc nhất cho những đứa con thực ra khó mà có được câu trả lời chính xác. Câu trả lời tương đối được nhiều người chấp nhận là tùy ở ý thức của các bậc cha mẹ có lo lắng và chăm sóc đầy đủ cho gia đình hay không.
Có bao nhiêu con trong một gia đình được xem là lý tưởng là vấn đề thuộc phạm vi hẹp và là sự lựa chọn riêng tư. Nhưng nếu nhìn ở phạm vi rộng hơn, bao nhiêu con trong một gia đình là lý tưởng nhất cho xã hội? Khi nói đến vấn đề dân số bao nhiêu để có thể bảo đảm cho một xã hội được phát triển vững vàng về lâu về dài, các nhà dân số học không chỉ đưa ra một con số (trung bình là khoảng 2.1 con cho mỗi phụ nữ) mà họ còn đặt cho một cái tên hẳn hoi là “mức sinh sản để thay thế.”
Số con đông hay ít có thể là lý tưởng với một gia đình nào đó nhưng không chắc lý tưởng cho xã hội. Nếu như tỷ lệ sinh sản quá thấp sẽ tạo ra tình trạng là số người đi làm nhỏ hơn so với số người già đã nghỉ hưu. Như dân số nước Nhật chẳng hạn, trong một thập niên qua đã co lại, và dân số người già tăng đều trong khi tỷ lệ sinh sản thấp (1.43 con cho một phụ nữ) làm cho chính phủ của họ lo ngại làm sao để duy trì được lực lượng lao động và những chương trình phúc lợi xã hội. Người đi làm ít thì đóng thuế ít và sẽ không đủ tiền tài trợ cho các chương trình xã hội. Mà tỷ lệ sinh sản cao, đặc biệt là khi tỷ lệ tử vong thấp, sẽ làm cho dân số tăng quá nhanh, đòi hỏi chính phủ phải xây dựng, mở mang thêm hạ tầng cơ sở và như vậy sẽ hút đi một phần lớn ngân sách của quốc gia, kết quả là có thể làm cho ngân sách quốc gia bị thiếu hụt.
Nhưng theo lẽ thông thường, khi tình hình kinh tế và xã hội thay đổi thì quan niệm về gia đình của người ta cũng thay đổi theo, và trong ý nghĩa đó, nước Mỹ là một thí dụ. Vào đầu thế kỷ 19, một phụ nữ tiêu biểu có từ 7 đến 10 đứa con, nhưng khi bước sang đầu thế kỷ 20, con số đó rớt xuống chỉ còn 3. Tại sao vậy? Theo Steven Mintz, giáo sư sử của Đại học Texas tại Austin, là vì con cái không còn là tài sản kinh tế nữa để có thể đi làm giúp đỡ gia đình. Nay người ta đi làm trong các hãng xưởng nên không cần con cái phụ giúp như khi còn làm việc đồng áng trước đây, hoặc giả những người còn bám trụ nghề nông thì nay đã có máy móc phụ giúp nên cũng không cần đến con cái.
Nhìn ở một vài khía cạnh nào đó, ta thấy xã hội nơi chúng ta đang sống cũng được thiết kế để cho phù hợp với một gia đình trung bình thời nay, chẳng hạn, một chiếc xe tiêu biểu ở Mỹ có thể ngồi thoải mái cho bốn người (cha, mẹ và hai đứa con). Khách sạn cũng thế: Một căn phòng tiêu biểu với hai giường ngủ vừa đủ cho bốn người nằm, gia đình nào đông hơn thì cần phải mướn thêm phòng vì quy định của hầu hết khách sạn chỉ cho ở tối đa bốn người.
Với cấu trúc của một xã hội được xây dựng như trên, và với một gia đình nằm bên trong xã hội đó cũng đi theo mô hình trên, vậy thì ta đã có thể xác định được số con lý tưởng cho một gia đình vào thời điểm này là bao nhiêu rồi.

Huy Lâm

Comments are closed.

error: Content is protected !!