Thời Báo Vietnamese Newspaper

Bạn có thể cứu Bille Nguyễn!

P.H.Oanh

Bille Nguyễn và chứng ung thư máu hiếm gặp

Susan Nguyễn, chị của Bille, kể em sinh ra ở Edmonton (Alberta, Canada), vào năm 1992. Bille là con trai út, sau 3 cô chị, gia đình sống ở Beaumont, gần Edmonton. Căn bệnh ung thư máu quật ngã Bille khi em đang học năm cuối chương trình kỹ sư của Northern Alberta Institute of Technology và có cuộc tình đẹp với người bạn gái đã có 5 năm bên nhau.

Bille và mẹ

Hồi tháng 12 năm ngoái, Bille bị ho và sốt. Bác sĩ ban đầu chỉ cho rằng Bille bị cảm lạnh thông thường. Sau 3 tuần, Bille thấy các khối u sắc tố bất thường trên chân, ngực, mặt và cổ của mình tiến triển rất nhanh. Trong vòng một tuần, Bille có đến hơn 20 cục u trên cơ thể. Vào bệnh viện, sau nhiều tuần xét nghiệm và được bác sĩ chuyên khoa chăm sóc. Thế giới của Bille và gia đình em sụp đổ khi em được chuẩn đoán là bị Subcutaneous Panniculitis-like T-Cell lymphoma (SPTL), một chứng ung thư hết sức hiếm, chỉ chiếm 1% trong số bệnh nhân ung thư máu. Bille đã được lên kế hoạch cho 6 vòng điều trị. Ban đầu, có nhiều hy vọng khi khối u teo lại.

Tới vòng điều trị thứ ba thì hóa trị không kiềm chế nổi bệnh. Cơ hội sống sót của Bille đã giảm từ 70% xuống còn 10%. Bác sĩ chuyên khoa ung thư của em lo ngại rằng ngay sau khi hóa trị ngừng lại, ung thư của Bille sẽ không thể kiểm soát được. Cách duy nhất để cứu Bille chỉ là ghép căn bào (stemcell).
Hồi tháng 4 ở Edmonton và tháng 5 ở Calgary đã có những buổi Swab Drive thử stem cell cho Bille nhưng vẫn chưa tìm thấy người có căn bào tương thích.
Bille vẫn đang chờ thêm những bàn tay giúp em và những người đồng bệnh gốc Ðông Nam Á.
Những đợt hóa trị đang tàn phá cơ thể Bille, khiến em rụng hết tóc, lở miệng, mệt mỏi, không ăn uống được… Bille vẫn đang kiên cường chống chọi với căn bệnh quái ác, nhưng quỹ thời gian dành cho em đang được tính từng ngày. Nếu không tìm ra người hiến tặng căn bào tương thích, thì…

Bạn có thể cứu Bille!
Chỉ mất vỏn vẹn ít phút dùng một tăm bông quẹt vào bên trong má lấy chút mẫu để thử DNA mà biết đâu có thể giúp giữ lại được mạng sống cho Bille hay một ai đó. Dĩ nhiên việc hiến tặng stem cell tiếp theo không còn đơn giản như vậy nhưng không quá đáng sợ như nhiều nhiều vẫn nghĩ.

Với những tiến bộ của y học ngày nay, việc hiến tặng stem cells nếu như bạn có tủy sống tương thích với một bệnh nhân nào đó không có gì là ghê gớm như nhiều người hình dung đâu. 80% là chỉ cần cho máu, còn trong trường hợp cần cho tủy bào thì chỉ mất từ 5-10 phút là xong, và quan trọng nhất là không ảnh hưởng tới sức khỏe người cho. Sau khi hiến tủy bào, người hiến tặng có thể cảm thấy hơi ê ở vùng xương chậu nhưng mọi sinh hoạt hoàn toàn bình thường. Sau đó, chỉ trong độ mươi ngày tủy bào trong cơ thể sẽ tự tái tạo…

Không có gì phải ngạc nhiên bạn đang chần chừ, muốn giúp người nhưng nghe tới chuyện liên quan tới tủy sống là ngán ngại- tâm lý rất bình thường ở người châu Á.

Chúng tôi hy vọng kể lại những câu chuyện dưới đây, chắc nhiều người cũng đã nghe, có thể giúp những ai trăn trở mỗi lần hay tin trong cộng đồng người Việt có người bị ung thư máu chờ mong được ban tặng stem cell tương thích, như Bille hiện nay, nhưng còn ngần ngại sẽ bước qua được cái tâm lý ấy…

Đầu năm 2011, cô giáo dạy âm nhạc và nghệ thuật 31 tuổi Jennifer Nguyễn Ngọc Phương đang căng tràn nhựa sống như bao cô gái gốc Việt được sinh ra và lớn lên ở Canada khác thì căn bệnh ung thư máu – Acute Lymphoblastic Leukemia ác tính ập xuống. Từ đó cô đành từ giã đám học trò thân yêu của mình ở trường tiểu học Glamorgan, Scarborough, để chống chọi lại căn bệnh ác tính này. Hai người anh của Jennifer cũng không giúp được gì cho cô. Cách duy nhất có thể giữ lại mạng sống cô giáo Jennifer là ghép căn bào tương thích của người ngoài huyết thống. Rồi hai ngày thử nghiệm stem cell mà OneMach Stem Cell and Marrow Network đã được tổ chức vào tháng cuối tháng Hai năm đó. Jennifer, hẳn biết rằng hy vọng tìm người tương thích căn bào mong manh, nhưng cô vẫn “không chỉ muốn tìm stem cell cho tôi, mà còn muốn tìm cho những người đồng bệnh như tôi. Việc tổ chức này cũng còn để quảng bá, nhất là trong cộng đồng gốc Á Châu, về việc hiến căn bào để tăng số lượng tế bào hiến tặng và cơ hội cứu được nhiều mạng sống hơn” .

Khi liên tiếp gửi khao khát tìm người có tủy sống match với Jennifer đến với các độc giả giàu lòng tha nhân, Thời Báo không dám nghĩ là sẽ nhận được sự hưởng ứng lớn lao đến vậy.
Và điều kỳ diệu đã xảy ra: một mẫu stem cell tương thích với Jennifer đã được tìm thấy. Jennifer đã được cứu sống và hiện rất khỏe mạnh.

Hơn ba năm trước, Mai Dương, ở Montreal, cũng bị ung thư máu, cũng không thể tìm được người thân có stem cell tương thích. Bà mẹ một con căng tràn sức sống, đang ở độ tuổi đẹp nhất với một công việc yêu thích và gia đình cũng chỉ biết kêu gọi cộng đồng gốc Á châu đưa tay cứu giúp. Thực lòng, ngày ấy, khi viết Alice, Mẹ và Ung thư máu để mong cộng đồng người Việt góp bàn tay giúp Mai Dương, chúng tôi nghĩ nhiều đến cô con gái bé bỏng của Mai Dương. Và một lần nữa phép lạ đến, một người xa lạ nào đó đã giữ lại mẹ cho Alice. Mai Dương được tặng cho cuống rốn của người có stem cell tương thích, được ghép căn bào. Giờ đây Mai Dương khỏe mạnh, trở lại với công việc và hạnh phúc tràn đầy.\

Mai Dương mong mỏi cộng đồng người Việt của chúng ta, độc giả giàu lòng hảo tâm của Thời Báo tiếp tục giúp Bille Nguyễn, như đã từng giúp cô. Mai nói với chúng tôi: “You can tell the audience how i am humbled by the Vietnamese community that there to support me and I wish we can do the same for Bille. I am doing well after almost 3.5 years of transplant”.

P.H.Oanh

Căn bào và bệnh ung thư máu
Theo bác sĩ Nguyễn Ý- Ðức, ung thư bạch cầu (thường được gọi là ung thư máu) là bệnh trong đó tủy và hệ bạch huyết bị rối loạn và tạo ra những bạch cầu ác tính. Chúng tăng sinh ngoài tầm kiểm soát và nhu cầu của cơ thể, lấn át các tế bào khác trong máu khiến cho máu không hoàn thành được các nhiệm vụ thường lệ. Chúng cũng xâm nhập vào các bộ phận khác của cơ thể và gây nhiều rối loạn khác.
Ðể điều trị cho bệnh nhân ung thư máu, ghép căn bào là một phương pháp điều trị quan trọng.
Ghép căn bào (Stem Cell Transplant) là lấy căn bào (stem cell) của một người hiến tặng khỏe mạnh rồi đưa vào người bệnh với mục đích tái tạo căn bào và hệ thống miễn dịch.

Ðặc tính của căn bào là có thể tự sinh ra tế bào khác y hệt như mình và tạo ra các tế bào trưởng thành như hồng cầu, bạch huyết cầu, tiểu cầu.

Khi được truyền vào máu, các căn bào lành mạnh sẽ tập trung vào ổ xương và bắt đầu sinh ra tế bào máu bình thường cũng như thiết lập một hệ miễn dịch mới.
Ông John Bromley, Giám đốc Giao tế của Tổ chức OneMatch Stem Cell and Marrow Network của Canada, một bộ phận của mạng lưới 60 tổ chức ghi danh hiến stem cell trên thế giới, cho biết máu đang lưu thông và tủy xương (bone marrow) đều là nguồn sinh sản căn bào.

Tuy nhiên khi nói đến việc chữa trị bệnh ung thư máu người ta thường chỉ nghĩ ngay tới việc ghép tủy xương (Bone Marrow Transplantation). Thực ra, với kỹ thuật mới, người hiến tặng có thể hiến tủy bào hoặc hiến máu để trích ly căn bào huyết ngoại vi hay tặng cuống rốn. Hơn thế nữa, dù hiến tặng tủy bào hay căn bào huyết ngoại vi thì việc hiến tặng đều khá đơn giản, an toàn, và không ảnh hưởng đến sức khỏe của người hiến tặng.

– Hiến tủy bào: Một số lượng nhỏ tủy bào được rút ra nơi xương chậu người hiến tặng. Người hiến tặng sẽ được gây mê trong thao tác kỹ thuật đơn giản này.
Sau khi hiến tủy bào, người hiến tặng có thể cảm thấy hơi ê ở vùng xương chậu nhưng mọi sinh hoạt hoàn toàn bình thường. Sau đó, tủy bào trong cơ thể sẽ tự tái tạo. Một nghiên cứu cho thấy thời gian trung bình để tái tạo tủy bào là 16 ngày.

– Hiến căn bào huyết ngoại vi: Người hiến tặng sẽ được chích thuốc Filgrastim trong 5 ngày liên tục để tăng việc sản xuất các huyết bào trong máu. Lúc này người hiến tặng có thể có triệu chứng như cảm sốt trong vài ngày.

Máu của người hiến tặng sẽ được truyền từ một cánh tay qua ống kim và đưa vào máy lọc để tách ly các căn bào máu. Rồi máu đó được đưa trở lại cơ thể người hiến tặng qua cánh tay bên kia.

“Quà tặng của cuộc sống”
Mỗi người đều có thể mang “quà tặng của cuộc sống” đến cho một bệnh nhân ung thư máu.
Xin hãy nghe tâm sự của ông Vuong Nguyen, một người đã hiến tặng stem cell: “17 năm sau khi ghi danh vào chương trình của Asian for Miracle Marrow Matches, tôi nhận được một cuộc điện thoại báo rằng có một bệnh nhân ung thư máu có căn bào tương thích với tôi. Rất nhiều người châu Á không biết nhiều về chương trình này, bởi vậy 90% bạn bè và người thân khuyên tôi từ chối nhưng tôi nghĩ rằng tất cả bệnh nhân ai cũng có gia đình, chồng, vợ và có thể có con cái nữa, nên tôi không thể từ chối việc mang lại ‘gitf of life’cho bệnh nhân cần đến tôi…”\
Theo OneMach Stem Cell and Marrow Network, chỉ có chưa tới 30% bệnh nhân ung thư máu tìm được tế bào gốc hiến tặng tương thích từ các thành viên gia đình. 70% bệnh nhân phải trông chờ vào sự cứu giúp của người hiến tặng không thân thích.
Vẫn theo One Match, phần lớn bệnh nhân ung thư máu có khả năng tìm thấy người hiến tặng trong cùng sắc tộc nhiều hơn.
Rất tiếc là số người gốc Á châu ghi danh hiến tế bào mầm còn quá ít ỏi. Nhìn vào biểu đồ lượng người ghi danh có thể thấy ngay điều này.

Trong việc tìm người có stem cell tương thích, vấn đề xác suất rất quan trọng, cho nên càng nhiều người ghi danh hiến tặng căn bào càng nhiều cơ hội cho bệnh nhân.
Mỗi vị ghi danh là một niềm hy vọng cho những bệnh nhân khao khát mong chờ được cứu sống. Bất cứ ai từ 18 tới 60 tuổi, có sức khỏe tốt và hội đủ một số tiêu chuẩn y tế đều có thể ghi danh hiến tặng căn bào.
Một khi có DNA phù hợp với một bệnh nhân ung thư máu, người ghi danh hiến căn bào hoàn toàn có quyền quyết định có hiến căn bào hay không.

<em>Những câu chuyện với “happy ending” vừa kể càng khiến Thời Báo tin rằng mỗi người trong chúng ta đều có thể mang phép lạ đến cho những người không may bị ung thư máu.
Xin hãy dành chút thời gian đến cho mẫu thử ở hai ngày Bone Marrow/ Stem Cell Drive giúp cho Bille Nguyễn:
– Ngày 07/07, từ 10am-6pm, tại Mel Lastman Square
– Ngày 20/07, từ 6pm-11pm, tại Times Square- Markham, Richmond Hill
– Ngày 21/07, từ 12pm-11pm, tại Times Square- Markham, Richmond Hill
-Ngày 22/07, từ 12pm-6pm, tại Times Square- Markham, Richmond Hill

Biết đâu bạn có thể giúp Bille Nguyễn, nếu không là một bệnh nhân ung thư máu nào đó đang chờ ở một nơi nào đó.

Có thể đến các trụ sở của Hội Hồng Thập Tự (Red Cross) xin test với mục đích thử “stem cell” hoặc vào các mạng điểm sau để ghi danh thử online:
http:// www.onematch.ca của Canada;
http://www.marrow.org của Hoa Kỳ;
http://www.abmsr.org.au của Úc
Những tổ chức này có thể gửi một kit thử nghiệm cho người ghi danh (chỉ đơn giản là mấy que bông và tờ hướng dẫn). Sau khi làm xong, chỉ cần gửi hộp kit này trở lại cho họ.

Comments are closed.

error: Content is protected !!